Trẻ táo bón cần điều trị sớm

Trẻ táo bón nên điều trị sớm - Ảnh 1.

Trẻ em nằm điều trị tại khoa tiêu hóa Bệnh viện Nhi đồng 1, TP.HCM – Ảnh: Hữu Khoa

Bác sĩ Hoàng Lê Phúc, trưởng khoa tiêu hóa Bệnh viện Nhi đồng 1, cho biết bệnh viện liên tục tiếp nhận trẻ mắc bệnh táo bón tới khám, nhập viện điều trị mà trước đấy cha mẹ đều ko biết trẻ mắc bệnh.

Thường bị bỏ quên

Đây là 1 bệnh không nguy hiểm đến tính mạng phải thường bị người căn hộ bỏ quên. Chỉ khi trẻ bị tiêu chảy, đau bụng, đi cầu ra máu, bị biến chứng hậu môn, bị són phân… các bậc cha mẹ mới đưa trẻ tới khám, điều trị.

Có trẻ nhập viện vì bị đau bụng, có trẻ chỉ đau bụng râm ran, có trẻ lại đau bụng dữ dội. Có trẻ lâu lâu đau bụng, lâu lâu hết, hôm nào đi cầu được thì ko đau bụng, không đi cầu được thì đau bụng. Có trẻ đau bụng giàu đến mức ngay trong đêm bắt buộc đưa trẻ đi cấp cứu. Có những trường phù hợp bác sĩ phải chỉ định nội soi hoặc cho chụp CT để tìm nguyên nhân gây đau bụng trên trẻ. Nhưng cuối cộng nguyên nhân được xác định là do trẻ bị… táo bón.

Trẻ táo bón mà bị tiêu chảy do bất kỳ nguyên nhân gì khác đều có thể đau bụng cực kỳ dữ dội. Khi đã đi cầu được trẻ sẽ bị tiêu chảy. 1-2 ngày đầu khi trẻ chưa đi cầu được sẽ bị đau bụng dữ dội. Nhiều trẻ đến bệnh viện với lý do tiêu chảy nhưng trẻ vẫn được chẩn đoán mắc bệnh táo bón.

Trẻ mắc bệnh táo bón có thể đến bệnh viện với triệu chứng suy dinh dưỡng, biếng ăn do phân ứ đọng lâu gây ra tình trạng táo bón. Tình trạng biếng ăn này hơi đặc biệt vì lâu lâu lúc trẻ đi cầu được, trẻ lại ăn. Đúng lúc trẻ được bác sĩ cho thuốc bổ điều trị, những bậc cha mẹ lại tưởng toa thuốc này giúp trẻ ăn được nên tiếp tục mua cho trẻ uống thêm toa thuốc này. Ai ngờ thuốc khiến cho trẻ bón lại vì trong thuốc bổ có canxi sẽ khiến cho trẻ bị táo bón.

Có khoảng 20% trẻ bị táo bón đến bệnh viện vì triệu chứng ói do trẻ ăn vào nhưng ko đi cầu được phải gây ói. Triệu chứng ói cũng dễ nhầm với các bệnh khác. Vì vậy, trẻ cũng có thể bắt buộc làm nội soi dạ dày hoặc chụp CT mà cuối cộng nguyên nhân ói lại do… táo bón. Ngoài ra, trẻ bị táo bón cũng có những biến chứng khác như són phân ngay tại lứa tuổi đã kiểm soát được những chuyện này. Một số trẻ đã buộc phải đi khám tâm lý vì trẻ không chịu đi học do bị són phải sợ bạn trêu đùa.

Theo BS Hoàng Lê Phúc, táo bón gặp trên tất cả lứa tuổi và căn bệnh này sẽ tích lũy theo thời gian. Nếu ko phát hiện và điều trị thì trẻ bị táo bón sau này sẽ trở thành người to bị táo bón. Chưa kể, táo bón còn gây ra nhiều biến chứng khác như nứt hậu môn, són phân, suy dinh dưỡng, bị viêm ống hậu môn…

Có thể bắt buộc phẫu thuật

Hơn 90% nguyên nhân trẻ em bị táo bón là do táo bón chức năng và chỉ có 10% táo bón do nguyên nhân thực thể. Nguyên nhân thực thể có nghĩa là bệnh táo bón do 1 bệnh nền, còn chức năng là sẽ ko mua ra được bệnh nào.

Một trong các bệnh nền gây ra bệnh táo bón ở trẻ mà người ta sợ nhất là bệnh Hirschsprung (bệnh phình đại tràng bẩm sinh do vô hạch thần kinh ruột). Trẻ mắc bệnh này phải mổ, giả dụ ko sẽ dẫn tới biến chứng phình đại tràng nhiễm độc, sốc nhiễm trùng, có thể thủng ruột. Một đứa trẻ sinh ra trong 24 giờ mà chưa có phân su thì người căn hộ cần để ý đến bệnh này. Khi trẻ mắc bệnh này sẽ bị táo bón, đi phân nát, có mùi siêu hôi… Ngoài ra, trẻ bị táo bón còn do có 1 bệnh nền như suy giáp, bệnh thần kinh cơ ổ bụng, ở ruột…

Trong số 90% trẻ bị táo bón do nguyên nhân chức năng, khía cạnh nguy cơ do trẻ nín ko chịu đi cầu thường gặp giàu nhất. Phân ở lại trong ruột càng lâu chừng nào càng bị rút nước chừng đó, phân rắn to dần, trẻ lại khó đi hơn, lúc rặn trẻ bị đau buộc phải sợ. Đó là cái vòng luẩn quẩn. Trẻ cứ bị vậy trong vòng một tháng sẽ bị táo bón chức năng mãn tính. Khi trẻ đã bị táo bón chức năng mãn tính, thời gian điều trị cần từ 6-9 tháng. Do vậy, khi trẻ bị táo bón, phải đưa trẻ đi điều trị sớm, giảm thiểu để trẻ bị táo bón mãn tính.

Trong chế độ ăn của trẻ bị táo bón mãn tính nên cho trẻ uống đủ nước, rau chỉ buộc phải ăn vừa đủ theo nhu cầu. Khi trẻ đã bị táo bón, việc buộc trẻ ăn thật nhiều rau, uống nước giàu sẽ không chữa được bệnh táo bón mà nên điều trị bằng thuốc liên tục trong 6 tháng. Nếu bà mẹ nào bỏ điều trị sau đó trẻ bị tái lại thì cần điều trị lại từ đầu.

Chú ý câu từ lúc chuyện trò với trẻ

Mới đây, 1 cậu bé 4 tuổi, ngụ trên TP.HCM bị táo bón vì luôn đợi mẹ về mới chịu đi cầu. Mỗi lần đi cậu bé cần cầm lấy tay mẹ.

Khi khám bệnh, bác sĩ hỏi chuyện mới biết cô giáo của cậu bé dạy mỗi lần đi xong thì gạt nước cho “bạn phân” trôi đi. Chính vì cô gọi phân là bạn buộc phải mỗi lần gạt đi như vậy cậu bé ko thấy bạn quay lại. Cậu bé có 1 nỗi sợ ám ảnh là cậu ngồi đây lỡ ai gạt 1 cái cậu đi luôn thì ko được gặp mẹ nữa.

Trường phù hợp này, bác sĩ phải điều trị tâm lý cho trẻ bằng phương pháp chuyện trò với cậu bé. “Con nghĩ sao con lại có thể lọt vô đó, lỗ đó có chút xíu à?”. Sau ấy bác sĩ cho trái banh vô, xả nước đi mà trái banh vẫn còn, từ đấy cậu bé ko sợ nữa và cũng khỏi bệnh táo bón.

Cách phòng ngừa táo bón

Cho trẻ uống đủ nước, có một chế độ ăn đầy đủ dinh dưỡng, phát hiện kịp thời những chi tiết nguy cơ, những khía cạnh giúp cho trẻ nín. Trẻ bị táo bón hơn một tuần lễ cần đưa trẻ đi khám liền, giảm thiểu tình trạng bị mãn tính.

Bạn đọc có những bài viết, thắc mắc về sức khỏe người lớn, mẹ và bé, sức khỏe sinh sản, giới tính, bệnh nam khoa, chữa trị hiếm muộn, dinh dưỡng, chấn thương… có thể gửi về email: suckhoe@tuoitre.com.vn. Phòng mạch Online sẽ mua lọc và giúp bạn giải đáp. Chân thành cám ơn.