Đừng chủ quan với lồng ruột

Các bác sĩ nhi khoa cho biết tới nay vẫn chưa xác định được nguyên nhân chính xác của bệnh lồng ruột, tuy nhiên có điểm nổi bật là tỉ lệ trẻ em mắc bệnh lý này cao khi vào các mùa dịch virút về đường hô hấp và đường tiêu hóa.

Nguy hiểm lúc cấp cứu không kịp

Nhiều phụ huynh hiểu sai nguyên nhân bệnh, chủ quan khi trẻ có các biểu hiện triệu chứng ban đầu (khóc, đau bụng, bỏ bú…) vì nghĩ rằng trẻ chỉ đau bụng thông thường. Do đó, nhiều trường thích hợp trẻ cấp cứu lúc khối lồng ruột đã bị hoại tử.

Đang bú sữa mẹ, bé H.A. bỗng chốc ngưng bú và khóc thét dữ dội, chưa đầy 1 phút sau bé tự nín và tiếp tục bú. Tuy nhiên khoảng 20 phút sau bé lại khóc thét, da mặt xanh tái. Gia đình chị M.H. tức tốc đưa bé tới bệnh viện. Tại đây, bác sĩ thông báo bé bị lồng ruột, siêu may là gia đình đã đưa bé cấp cứu kịp thời.

Không may mắn như gia đình chị M.H., đứa con đầu lòng của gia đình anh N.T.T. là bé K.O. nhập viện lúc khối lồng đã bị hoại tử nên phải phẫu thuật cắt đại tràng không tính ổ bụng, vì gia đình cứ đinh ninh bé chỉ mắc chứng đau bụng thông thường.

“Khi trẻ có bất kỳ biểu hiện bất thường nào, phụ huynh phải nhanh chóng đưa tới các cơ sở y tế gần nhất, tránh những hậu quả đáng tiếc xảy ra. Thông thường, trước 48 giờ chỉ có khoảng 2,5% khối lồng bị hoại tử, nhưng sau 72 giờ tỉ lệ này đã lên đến 80%” – BS Hoàng Văn Bảo (khoa ngoại nhi, Bệnh viện Xanh Pôn Hà Nội) nói.

Lồng ruột là bệnh lý

Các bác sĩ nhi khẳng định lồng ruột là một bệnh lý không liên quan đến việc vui cười, chạy nhảy hay ăn uống của trẻ như nhiều người dân truyền miệng.

Hiện chưa có biện pháp phòng ngừa đặc hiệu chứng lồng ruột. Một số ý kiến cho rằng, do sự chuyển đổi từ bú sữa sang ăn giặm đã khiến nhu động của trẻ thay đổi đột ngột bắt buộc gây ra chứng lồng ruột.

BS Hoàng Văn Bảo cho hay trong giai đoạn lớn mạnh của bào thai, đoạn đầu của ruột già bao gồm manh tràng và đại tràng được cố định vào thành bụng, còn ruột non thì không. Nhưng trong trường hợp manh tràng và đại tràng ko được cố định, không dính vào thành bụng, cùng với nhu động quá mạnh của ruột làm cho ruột non chui vào lồng ruột già sẽ gây ra lồng ruột.

Lồng ruột là một trong những cấp cứu ngoại khoa thường gặp nhất ở trẻ em, đặc trưng trên trẻ em nam, có thân hình bụ bẫm, khoảng 3-9 tháng tuổi. Tần suất tại Việt Nam là 302 ca tại 100.000 trẻ dưới một tuổi/1 năm.

Có thể ảnh hưởng tính mạng

BS Trương Hữu Khanh (Bệnh viện Nhi đồng một TP.HCM) cho hay lúc trẻ bị lồng ruột mà để quá lâu thì ruột non và các mạch máu nuôi dưỡng đi kèm chui vào ruột già khiến ruột bị tắc, những mạch máu bị nghẽn lại, đoạn ruột lồng sẽ bị hoại tử, có thể ảnh hưởng đến tính mạng.

Khi trẻ cấp cứu kịp thời, điều trị lồng ruột nhiều nhất là tháo khối lồng bằng những phương pháp không phẫu thuật như bơm hơi qua hậu môn để đẩy chỗ ruột lồng ra, hay dùng chất cản quang, nước muối sinh lý 9% để tháo lồng với sự kiểm tra của vô cùng âm, máy chiếu X-quang… với tỉ lệ thành công là hơn 90%. Tuy nhiên vẫn có trường thích hợp buộc phải phẫu thuật tháo lồng do chỗ lồng quá chặt hoặc do trẻ tới muộn, tỉ lệ này thường chỉ chiếm 1% – BS Bảo cho biết.

Sau khi tháo lồng đơn thuần, trẻ ăn uống bằng đường miệng thực hiện ngay sau khi thông dạ dày được rút bỏ. Trường thích hợp có cắt nối ruột thì thường bắt đầu lại khi bệnh nhân có trung tiện và dịch sonde dạ dày ít hơn 1 ml/kg/ngày.

Trong trường thích hợp tái phát, phụ huynh cũng cần nhanh chóng đưa trẻ đến những cơ sở y tế sắp nhất, hạn chế muộn quá 6 tiếng nhắc từ khi xuất hiện những triệu chứng ban đầu (khóc, đau bụng, bỏ bú…).

TTO – Lồng ruột là nguyên nhân phổ biến gây tắc nghẽn đường ruột ở trẻ em và 80% trường phù hợp lồng ruột xuất hiện trên trẻ dưới 2 tuổi. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn tới thủng trong thành ruột, viêm phúc mạc, nhiễm trùng khoang bụng và thậm chí tử vong.